Tại cuộc họp Ban chỉ đạo nhà nước về du lịch mới được tổ chức, các chuyên gia trong ngành du lịch đã kiến nghị Chính phủ xem xét tiếp tục miễn thị thực (visa) đơn phương cho khách du lịch đến từ một số thị trường trọng điểm (Nhật Bản, Hàn Quốc, Liên bang Nga, Thụy Điển, Na Uy, Đan Mạch và Phần Lan). Sau 8 năm thực hiện, thời hạn tạm trú của khách du lịch được miễn thị thực là 30 ngày thay vì 15 ngày như hiện nay.

Coi trọng nguồn thu từ xã hội


Một trong những cơ sở của đề xuất dừng việc miễn thị thực là không thu được lệ phí visa, gây thất thu cho ngân sách. Hiện nay, mức thu lệ phí cấp visa một lần cho khách quốc tế đến Việt Nam là 45 USD, nếu tiếp tục miễn thị thực cho bảy thị trường khách quốc tế Hàn Quốc, Nhật Bản, Nga, Thụy Điển, Na Uy, Đan Mạch và Phần Lan thì mỗi năm sẽ gây thất thu cho ngân sách 50 triệu USD.


Đề xuất tiếp tục miễn visa cho du khách
Du khách Pháp tham quan phố Tạ Hiện (Hà Nội) sau cải tạo.

Tuy nhiên, phía Hiệp hội du lịch Việt Nam cho rằng, thiệt hại từ việc thu phí visa là không đáng kể so với lợi nhuận mang lại từ du lịch. Theo tính toán, trong năm 2012, riêng ba thị trường trọng điểm là Hàn Quốc, Nhật Bản và Nga đạt trên 1,45 triệu lượt khách đến Việt Nam, với mức chi tiêu từ 1.200 USD - 2.000 USD/khách/tour và lấy mức bình quân chi tiêu là 1.500 USD thì doanh thu từ các thị trường này đạt khoảng 2,1 tỷ USD. Tính thuế VAT mà các doanh nghiệp du lịch nộp ngân sách là 10% thì riêng đóng góp cho ngân sách đã là 210 triệu USD. Như vậy, tính chung 3 thị trường Nga, Nhật Bản và Hàn Quốc đã chiếm 1/4 lượng khách quốc tế đến Việt Nam và chiếm 1/3 doanh thu. Như vậy mỗi năm nhà nước có thể thất thu vài chục triệu USD phí visa, nhưng bù lại Việt Nam thu được hàng tỷ USD từ lượng khách quốc tế Việt Nam tham quan, du lịch.


Đề xuất tiếp tục miễn visa cho du khách
Du khách quốc tế tham quan vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Ông Vũ Thế Bình, Phó Chủ tịch Hiệp hội du lịch Việt Nam cho biết: “Lệ phí visa cũng đóng góp cho ngân sách, tuy nhiên số đó quá nhỏ bé nếu so với nguồn lợi từ việc thu từ xã hội của du lịch, chỉ riêng thuế VAT đã hơn 200 triệu USD. Như vậy không nên bỏ 200 triệu USD để lấy 50 triệu USD, chưa kể việc chi tiêu của khách đối với mua sắm, tạo công ăn việc làm cho nhiều vùng phát triển… Đặc biệt, đây là những thị trường khách có chi trả cao, phù hợp cho định hướng Chiến lược phát triển du lịch đến năm 2020, tầm nhìn 2030 chuyển hướng phát triển từ chiều rộng sang chiều sâu, thu hút khách có khả năng chi trả cao”.


Tạm thời vẫn tiếp tục


Đại diện các doanh nghiệp du lịch cho rằng, việc làm thủ tục visa còn phải tính đến tâm lý tiêu dùng của từng thị trường khách. Ông Lưu Đức Kế, Giám đốc Công ty lữ hành Hanoitourist cho biết: “Việc thu và làm thủ tục visa sẽ làm mất thời giờ của du khách. Khi làm visa, du khách phải đến đại sự quán, do đó gặp khó khăn trong việc đi lại... Nếu không áp dụng việc miễn visa, khách Nga sẽ chuyển hướng sang các thị trường điểm đến khác”.


Đề xuất tiếp tục miễn visa cho du khách
Chuyên gia Pháp khảo sát Trung tâm thông tin phố cổ Hà Nội - 28 Hàng Buồm (Hà Nội).

“Trên thực tế, nếu xét về tâm lý, chỉ có khách ưa đi khám phá thiên nhiên, tìm hiểu về văn hóa thì mới quyết tâm chờ đợi để làm visa vào nước họ muốn khám phá, trong khi đó khách đi nghỉ dưỡng sẽ ít dành thời gian cho việc này và nơi nào thông thoáng về thủ tục hành chính, an toàn và dịch vụ tốt thì họ lựa chọn. Trong khi đó, các thị trường Bắc Âu và Nga chủ yếu là đi nghỉ dưỡng. Do đó, nếu Việt Nam xác định chiến lược trong thời gian tới phát triển du lịch biển đảo thì cần xây dựng chính sách thông thoáng để tạo điều kiện cho khách đến Việt Nam”, ông Nguyễn Xuân Quỳnh, Giám đốc điều hành Vietnam Now Travel nhận xét.


Ngoài những lập luận trên, bản thân các doanh nghiệp lữ hành và các chuyên gia du lịch khẳng định, nếu bỏ việc miễn visa cho khách du lịch đến từ 7 thị trường Hàn Quốc, Nhật Bản, Nga, Thụy Điển, Na Uy, Đan Mạch và Phần Lan thì lượng khách du lịch sẽ giảm khoảng 50%. Theo các chuyên gia, nỗi lo thường trực của du khách là chi phí cho việc giải quyết visa, nhất là thời gian chờ đợi.


Ông Phạm Từ, nguyên Tổng Cục phó Tổng Cục du lịch cho rằng: Việc bỏ miễn visa đầu tiên áp dụng với thị trường Nhật Bản vào khoảng năm 2005 và ngay lập tức cho thấy hiệu quả khi thu hút nguồn khách này. Từ đó, nước ta mới tiếp tục mở rộng ra 7 thị trường trọng điểm khác. Đây là một trong những động lực giúp cho Việt Nam có số lượng khách tăng trong những năm vừa qua. Để đáp ứng xu thế hội nhập, theo tôi không những duy trì việc miễn visa cho 7 thị trường khách này mà tiếp tục mở rộng tới các thị trường trọng điểm khác. Việc miễn thủ tục này cho du khách tới từ một số thị trường du lịch trọng điểm sẽ là đòn bẩy kích thích tăng trưởng du khách quốc tế đến Việt Nam. Trong khu vực hiện nay Thái Lan đang miễn visa cho 55 quốc gia và vùng lãnh thổ, Malaixia miễn visa cho 155 quốc gia và vùng lãnh thổ, còn Inđônêxia chỉ áp dụng cấp visa tại cửa khẩu cho công dân đến từ 24 quốc gia…


Ông Nguyễn Văn Tuấn, Tổng Cục trưởng Tổng Cục du lịch cho biết: Trong thời gian lấy ý kiến các bộ ngành liên quan về vấn đề miễn visa đơn phương cho một số thị trường trọng điểm, Chính phủ tạm thời vẫn tiếp tục thực hiện miễn visa cho 7 thị trường trọng điểm và Bộ VH,TT&DL tiếp tục kiến nghị với Chính phủ tiếp tục duy trì chính sách miễn visa với những thị trường khách trọng điểm này.